Εορτασμός 25ης Μαρτίου

25η Μαρτίου: Η Ιστορία

 Θεωρώντας ότι η σημερινή μέρα πρέπει να είναι μέρα μνήμης και προβληματισμού και όχι αφορμή για κούφιες θριαμβολογίες και κενούς πατριωτισμούς , αποφασίσαμε να ζωντανέψουμε μπροστά σας τα ιστορικά γεγονότα της εποχής. Άλλωστε όλοι μας πρέπει κάποτε, να γνωρίσουμε την ιστορική αλήθεια.
Παραθέτουμε φωτογραφίες του σχολείου μας από την παρέλαση.

Αφηγητής:Η Ελληνική επανάσταση δεν είχε μόνο ηρωικές μάχες, επιτυχημένες πολιορκίες και ένδοξες νίκες είχε και διχόνοια και μίση και πάθη και λανθασμένες αποφάσεις και σκοτεινά κίνητρα και προσωπικές φιλοδοξίες. Προσθέστε ακόμα και το παιχνίδι των Μεγάλων Δυνάμεων και θα έχετε μπροστά σας πλήρες το πορτρέτο της Ελληνικής Επανάστασης. Πώς όμως φτάσαμε σ’αυτό τον ξεσηκωμό; Πώς θέριεψε μέσα μας η ιδέα της απελευθέρωσης;

Αγγλία: Εμείς οι Ευρωπαίοι ξεσηκωθήκαμε νωρίτερα απο εσάς, ζητώντας ελευθερία και ισότητα.

Γαλλία: Ιδιαίτερα εμείς οι Γάλλοι με την επανάσταση του 1789.

Ευσταθία: Κι εμείς οι Έλληνες πήραμε τα “φώτα” σας.

Θωμάς: Αυτό θα πει λοιπόν “Νεοελληνικός διαφωτισμός”…

Χριστίνα: Και πώς βγήκε το Γένος απ’ το πνευματικό σκοτάδι τόσων αιώνων;

Ευσταθία: Με τη παιδεία. Ακούστε τι έλεγε ο Κοσμάς ο Αιτωλός:

Κοσμάς Αιτωλός: “Και εσείς, γονείς να βάνετε τα παιδιά σας να μαθαίνουν γράμματα. Να φτιάξετε σχολείο, να βρείτε ένα δάσκαλο, να τον πληρώνετε, να σας μαθαίνει τα παιδιά σας, γιατί αμαρτάνετε πολύ να τα αφήνετε αγράμματα και τυφλά. Καλύτερα να τα αφήνετε φτωχά και γραμματισμένα, παρά πλούσια και αγράμματα.”

Θωμάς: Κι ο Κοραής όταν φώναξε  “Δράξεσθε παιδείας” δηλαδή “αρπάξτε τη παιδεία”, ήξερε καλά ότι συμβούλευε τους πατριώτες του να δράξουν ένα όπλο.

Χριστίνα: Πρώτα λοιπόν έγινε η Ιδεολογική Επανάσταση και μετά η στρατιωτική;

Θωμάς: Πώς αλλιώς θα μπορούσε να ξυπνήσει το Γένος πνευματικά και να καταλάβει την αξία της  ελευθερίας;

Ευσταθία: Κι έτσι μπόρεσαν οι φλογεροί πατριώτες, όπως ο Ρήγας, να μεταδώσουν το πάθος τους για ελευθερία στους σκλαβωμένους Έλληνες.

Θωμάς: Με τέτοιες φλογερές επαναστατικές προκηρύξεις είναι φανερό πως πλησιάζουμε την ώρα της έκρηξης.

Χριστίνα: Δεν φτάνει όμως η θέληση, χρειάζεται και η οργάνωση. Ποιος ανέλαβε την προετοιμασία και οργάνωση του Αγώνα;

Ευσταθία: Η Φιλική Εταιρεία. Μια μυστική συνωμοτική οργάνωση. Άκου τον όρκο τους:

Όρκος Φιλικών: Ορκίζομαι εις το ιερόν όνομά σου, ω ιερά και αθλία πατρίς ορκίζομαι στα πολύχρονα βάσανά σου, ορκίζομαι στα πικρά δάκρυα των αιχμαλώτων και καταδίκων κατοίκων σου, ότι αφιερώνομαι όλος σε σένα, ότι στο εξής εσύ θα είσαι η αιτία και ο σκοπός των διαλογισμών μου,το όνομά σου οδηγός των πραξεών μου και η δική σου ευτυχία η ανταμοιβή των κόπων μου.”

Χριστίνα:Μυστική οργάνωση είπες; Κατάλαβα, για να μη μας πάρουν είδηση οι Τούρκοι.

Θωμάς: Όχι μόνο οι Τούρκοι αλλά και οι Ευρωπαίοι.

Χριστίνα: Εσύ δεν είπες ότι οι Ευρωπαίοι είναι φωτισμένοι και ότι οι Γάλλοι επαναστάτησαν;

Ευσταθία: Παλαιότερα ναι, όμως τώρα έχει επανέλθει βασιλεία στη Γαλλία.Τα μοναρχικά ευρωπαϊκά κράτη έχουν φτιάξει κι αυτά μια οργάνωση, την Ιερά Συμμαχία.

Χριστίνα: Προετοιμάζει κι αυτή κανέναν αγώνα σαν το δικό μας;

Θωμάς: Ωραίο αστείο. Αυτή έχει αποφασίσει να καταπνίξει όλα τα επαναστατικά κινήματα στη Ευρώπη.

Χριστίνα: Και το δικό μας;

Ευσταθία: Αυτό θα εξαρτηθεί από το τι θα πουν οι αντιπρόσωποι της επαναστατημένης Ελλάδας στα συνέδρια της Ιερής Συμμαχίας και από τις διεθνείς συγκυρίες.

Χριστίνα: Δύσκολα τα πράγματα για μας. Τελικά πώς άρχισε η Επανάσταση;

Θωμάς: Το σχέδιο προέβλεπε δυο επαναστατικά μέτωπα. Ένα στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες που το όργανωσε ο Αλέξανδρος Υψηλάντης και ένα στη Πελοπόννησο που το οργάνωσε ο Κολοκοτρώνης.

Χριστίνα: Καλά στη Πελοπόννησο, αλλά στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, που αν δεν κάνω λάθος είναι περίπου όπου και η σημερινή Ρουμανία, τι δουλειά είχαμε;

Θωμάς: Εκεί οι Τούρκοι δεν είχαν δικαίωμα να διατηρούν ή να μεταφέρουν στρατό.

Ευσταθία: Δεν είναι μόνο αυτό. Εκεί υπήρχε και ακμαίος ξενιτεμένος ελληνισμός. Ξέρεις ότι στο στρατό του Υψηλάντη, συμμετείχαν νέοι, σαν  κι εμάς, σπουδαστές , που έδωσαν την ίδια τους τη ζωή για την επιτυχία του κινήματος;

Αφηγητής: Απόσπασμα απο το κείμενο της προκήρυξης του Αλέξανδρου Υψηλάντη:

 ΥΨΞΛΆΝΤΗΣ: ΜΑΧΟΥ ΥΠΕΡ ΠΙΣΤΕΩΣ ΚΑΙ ΠΑΤΡΙΔΟΣ 

Η ώρα ήλθε ω! Έλληνες! Οι αδελφοί μας και φίλοι είναι παντού έτοιμοι. Η Ευρώπη προσηλώνοντας τα μάτια της σε μας, απορεί για την ακινησία μας. Κινηθείτε, ω! φίλοι, και θα δείτε μια κραταιά δύναμη να υπερασπίζεται τα δίκαιά μας. Στα όπλα, λοιπόν, φίλοι! Η Πατρίς μας προσκαλεί.

Χριστίνα: Τελικά το κίνημα πέτυχε;

Ευσταθία: Όχι γιατί οι Ρώσοι άφησαν τους Τούρκους να περάσουν στρατό στο έδαφος των Ηγεμονίων.

Χριστίνα: Μα πώς; Οι Ρώσοι έχουν κάνει τόσους πολέμους με τους Τούρκους από την εποχή του Μεγάλου Πέτρου και της Μεγάλης Αικατερίνης. Εξάλλου είναι κι αυτοί ορθόδοξοι. Πώς δε μας προστατεύουν; Ο Υψηλάντης στη Προκήρυξη, δεν μιλούσε για μια Μεγάλη Δύναμη που θα υπερασπίζονταν τα δίκαιά μας; Τη Ρωσία δεν εννοούσε;

Ευσταθία: Τη Ρωσία βέβαια. Αλλά η Ρωσία είναι και μέλος της Ιερής Συμμαχίας και θέλει να διαλύσει κάθε υπόνοια των συμμάχων ότι βοηθάνε τους επαναστατημένους Έλληνες.

Χριστίνα: Τόσο πολύ, λοιπόν, φοβούνται την Ελληνική Επανάσταση οι ισχυροί της Ευρώπης;

Θωμάς: Ας απαντήσουν οι ίδιες οι Δυνάμεις.

Αυστρία: Εμείς οι Αυστριακοί κατέχουμε την Ουγγαρία, ιταλικά και σλαβικά εδάφη. Η Ελληνική Επανάσταση είναι επικίνδυνο παράδειγμα για τους λαούς που έχουμε υποτάξει.

Αγγλία: Εμείς οι Άγγλοι δε θέλουμε να στεναχωρήσουμε την Οθωμανική Αυτοκρατορία, αφού από αιώνες την εκμεταλλευόμαστε οικονομικά. Εξάλλου πιστεύουμε ότι οι Ρώσοι βοηθάνε την Ελλάδα γιατί θέλουν να αλλάξουν τα πράγματα και να μπορέσουν κι αυτοί να βγούν στο Αιγαίο. Καθόλου δε συμφέρει το δικό μας το εμπόριο μια τέτοια αλλαγή. Υπάρχει κι άλλος κίνδυνος όμως. Μια ελεύθερη κι ανεξάρτητη Ελλάδα μπορεί να γίνει δύναμη επικίνδυνη για τα οικονομικά συμφέροντα μας.

Θωμάς: Μάλλον είχε διορατικότητα η Αγγλία πολλά χρόνια αργότερα οι Έλληνες εφοπλιστές θα ελέγχουν όχι μόνο την αγορά του Λονδίνου αλλά και την παγκόσμια αγορά.

Ρωσία: Εμείς οι Ρώσοι δε θέλουμε ρήξη με τους συμμάχους. Εξάλλου η Οθωμανική Αυτοκρατορία αποτέλει εγγύηση που δε θα βρεθούν οι Αγγλογάλλοι στα νότιά μας.

Γαλλία: Κι εμείς οι Γάλλοι δεν θέλουμε συνεταίρο στο εμπόριο της Μεσογείου τη Ρωσία.

Θωμάς: Μάλλον πρέπει να γελάσουμε εδώ. Αυτούς τους φόβους Άγλλων-Γάλλων-Αυστριακών-Ρώσων δεν τους πολυκαταλαβαίνουμε. Μήπως αυτό είναι που λένε “Η Ισορροποία Των Δυνάμεων”. Τελικά  ο τσάρος Αλέξανδρος ο Α’ θα “παίξει” μέχρι το τέλος το χαρτί του, θα αποδοκιμάσει το κίνημα του Υψηλάντη και θα επιτρέψει στους Τούρκους να περάσουν στρατό στις Ηγεμονίες και να κατασφάξουν τους επαναστάτες.

Χριστίνα: Πάει λοιπόν το κίνημα στις Ηγεμονίες. Τουλάχιστον στην Πελοπόννησο έγινε τίποτα καλύτερο;

Ευσταθία: Τα δύο κύρια επαναστατίκα κέντρα στην Πελοπόννησο, δημιουργούνται στη περιοχή της Αχαΐας και στη Μάνη. Έργα θαυμαστά έγιναν πολλά,σημαντικότατα όμως από τη πλευρά του στρατιωτικού αποτελέσματος ήταν η άλωση της Τριπολιτσάς και η καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια. Πρωταγωνιστής και στα δύο ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης.

Θωμάς:  Από δεκαπέντε χρονών είχε πάει κλέφτης στα βουνά. Κι ήταν ένα παιδί αγράμματο που μήτε την υπογραφή του δεν ήξερε να βάλει. Ωστόσο η ευστροφία του μυαλού του στην τέχνη του πολέμου ξεπερνούσε σε αξιότητα τον πιο σπουδασμένο στρατιωτικό.

Χριστίνα: Κι οι Τούρκοι πώς αντιδρούν στις στρατιωτικές επιτυχίες των Ελλήνων;

Ευσταθία: Στόχος των Τούρκων από δω και πέρα είναι να πνίξουν την Επανάσταση στην αρχική κοιτίδα της.

Θωμάς: Δεν τα καταφέρνουν όμως. Οι οπλραχηγοί της Στερεάς αναχαιτίζουν πολυάριθμες τουρκικές δυνάμεις που οδεύουν προς την Πελοπόννησο.

Ευσταθία: Σωπάστε, μιλάει ο Μακρυγιάννης.

Μακρυγιάννης: Πατρίδα να μακαρίζεις γενικά όλους τους Έλληνες, γιατί θυσιάστηκαν για σένα, να σ’ αναστήσουνε, να ξαναειπωθείς άλλη μια φορά ελεύθερη πατρίδα. Όλους αυτούς να τους μακαρίζεις. Όμως να θυμάσαι και να λαμπρύνεις εκείνους που πρωτοθυσιάστηκαν στην Αλαμάνα, πολεμώντας με τόση δύναμη, κι εκείνους που αποφάσισαν και κλείστηκαν σε μια μαντρούλα με πλίθες, αδύνατη, στο Χάνι της Γραβιάς, κι εκείνους που λιώσανε τόση Τουρκιά και πασάδες στα Βασιλικά, κι εκείνους που αγωνίστηκαν σα λιοντάρια στη Λαγκάδα του Μακρυνόρου.

Χριστίνα: Έτσι στέριωσε λοιπόν η Επανάσταση…

Ευσταθία: Κι άρχισαν οι επαναστατικές φωτιές να ανάβουν η μια μετά την άλλη. -Μακεδονία-Ήπειρος-Κρήτη-Ύδρα-Σπέτσες-Ψαρά-Σάμος-Χίος.

Θωμάς: Έτσι προχώρησαν για την λευτερία που όλοι μαζί ατρόμητοι, οπλαρχηγοί και καπεταναίοι, αγωνιστές και μπουρλοτιέρηδες, παπάδες και καλόγεροι, αμαρτωλοί και κλέφτες, ο πονεμένος λαός.

Κολοκοτρώνης: “Εμείς οι Έλληνες είμαστε συνεχιστές των παλαιών, των αρχαίων Ελλήνων. Εμείς μια φορά βαφτιστήκαμε με το λάδι στην άγια κολυμπήθρα, και μια φορά ακόμα με το αίμα της πατρίδας μας. Ο Ελληνικός αέρας δε χωράει τίποτ’άλλο, γιατί είναι γεμάτος λευτεριά.”

Μπουμπουλίνα: “Όσα μ’ απόμειναν απ’ τις λαχτάρες της ζωής τα’δωσα για τον αγώνα. Λεφτά, καράβια, παιδιά,ζωή, ψηχή όλα για την Ελευθερία, όλα για την τιμή. Τις πίκρες μου τις δρόσισε των κυμάτων η πνοή. Απέθεσα τον πόνο μου στην άκρη. Της Πατρίδας οι έγνοιες μου στέγνωσαν το δάκρυ. Η θάλασσα μ’ έγνεψε απο μακριά. Μου κρυφομίλησε και μου’πε: Έλα, έχεις μοίρα να γράψεις στη θάλασσα”

Χριστίνα: Μετά από τόσες νίκες, οι Έλληνες φτάνουν στην πολυπόθητη ανεξαρτησία;

Ευσταθία: Δυστυχώς, το παιχνίδι της εξουσίας, μάς απομάκρυνε από αυτό το στόχο.

Θωμάς: Για ποιά εξουσία μιλάς; Εμείς δεν είχαμε οργανωμένο κράτος. Ένα επαναστατημένο έθνος  ήμασταν.

Ευσταθία: Κι όμως. Αυτοί που είχαν την εξουσία πριν απο την Επανάσταση, και οι στρατιωτικοί που αναδείχτηκαν μέσα απ’ τις φλόγες του αγώνα, τσακώνονταν για την εξουσία.

Χριστίνα: Σωστά, ποιός θα παίρνει τις αποφάσεις τώρα; Ποιός θα οργανώνει τον αγώνα στρατιωτικά και οικονομικά;

Θωμάς: Τι έγινε λοιπόν μ’ αυτούς τους τσακωμούς;

Ευσταθία: Το χειρότερο που μπορούσε. Εμφύλιος Πόλεμος.

Χριστίνα: Δεν πιστεύω στα αυτιά μου. Αντί να συγκεντρώσουμε τις δυνάμεις μας και να βαδίσουμε ενωμένοι εναντίον του εχθρού, Έλληνες πολεμάνε με Έλληνες;

Θωμάς: Κι όχι μόνο αυτό, αλλά σπουδαίοι οπλαρχηγοί φυλακίζονται ή δολοφονούται, Ο πρωταγωνιστής στην άλωση της Τριπολιτσάς κ’ νικητής του Δράμαλη, ο Κολοκοτρώνης, φυλακίζεται, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος δολοφονείται.

Ευσταθία: Κι όχι μόνο αυτό. Τα οικονομικά μέσα έχουν εξαντληθεί. Γι’ αυτό αναγκαζόμαστε να πάρουμε δάνεια απ’την Αγγλία.

Θωμάς: Τώρα αλλάζει πολιτική γιατί βλέπει την Έλλαδα σε μια υποψήφια αποικία κ’ έτοιμη πελατεία για το συνεχώς αυξανόμενο εμπόριό της.

Χριστίνα: Α, γι’ αυτό μας δίνει χρήματα. Για να εξαρτώμαστε απ’ αυτήν.

Θωμάς: Μόνο χρήματα; Μέχρι και πολεμοφόδια μας στέλνουν απο το ίδιο το Λονδίνο.

Χριστίνα: Μ’ αυτήν την ενίσχυση, τουλάχιστον τα πήγαμε καλά με τους Τούρκους;

Ευσταθία: Ποιούς Τούρκους; Τα χρήματα κ’ τα όπλα χρησιμοποιήθηκαν στον Εμφύλιο Πόλεμο και ας φώναζε ο Μακρυγιάννης: “Είμαστε εις το εμείς και όχι εις το εγώ”

Θωμάς: Λογάριασε επιπλέον ότι οι Τούρκοι τώρα έχουν τη βοήθεια των Αιγυπτίων που διαθέτουν άριστα εκπαιδευμένο τακτικό στρατό.

Ευσταθία: Αρχίζει τώρα η αντίστροφη μέτρηση. Τα μέρη που οι αγωνιστές έδωσαν το αίμα τους για να τα απελευθερώσουν, περνάνε πάλι στα χέρια των Τούρκων.  Κρήτη-Κάσος-Ψαρά-Πελοπόννησος-Μεσολόγγι-Αθήνα.

Θωμάς: Στο Μανιάκι πολέμησε ηρωικά ο Παπαφλέσσας, ο φλογερός αυτός απόστολος της Φιλικής Εταιρείας.

Ευσταθία: Στο Μεσολόγγι ένα ολόκληρο χρόνο αντιστάθηκαν οι αγωνιστές μας και τα γυναικόπαιδα, ρημαγμένα από την πείνα, ώσπου επιχείρησαν την ηρωική έξοδο.

*Τραγούδι απο τη χορωδία Άκρα Του Τάφου Σιωπή*

Θωμάς: Μπροστά σ’ αυτήν τη δεινή κατάσταση αποφυλακίζεται ο Κολοκοτρώνης. Ο Γέρος Του Μοριά παρόλη την πίκρα του από τη συμπεριφορά των συμπατριωτών του και το πένθος του για το χαμό του γιου του Πάνου στον εμφύλιο, προσφέρει με μεγαλοψυχία τις υπηρεσίες του στον Αγώνα.

Ευσταθία: Στην Πελοπόννησο η κατάσταση είναι δραματική. Ο Ιμπαήμ δεν απειλεί μόνο με τον με τον πολυάριθμο στρατό του αλλά και με τα ύπουλα μέσα που χρησιμοποιεί για να κάμψει τα φρόνημα των αγωνιστών.

Χριστίνα: Τι εννοείς όταν λες ύπουλα μέσα;

Ευσταθία: Τη περίφημη “αμνηστία”. Έδινε συχωροχάρτι κι αμοιβές, σ’αυτούς που θα δήλωναν πως σταματούν κάθε είδους εχθροπραξία και θα αντιμετώπιζαν χωρίς αντιδικίες την τουρκική κατοχή.

Θωμάς: Τούτη η αμνηστία είχε κάμει το χειρότερο κακό. Βρέθηκαν πολλοί που για να γλυτώσουν τα σπίτια τους και τη ζωή τους, παρατούσαν τον αγώνα και γύριζαν στα χωριά τους. Προσκυνούσαν τον κατακτητή. Σε κείνη τη δύσκολη περίσταση ακούστηκε η γεμάτη παλμό και πατριωτική έξαρση φωνή του Θρόδωρου Κολοκοτρώνη.

Κολοκοτρώνης: “Φωτιά και τσεκούρι τους προσκυνημένους!”

Ευσταθία: Ο Ιμπραήμ ερημώνει τη Πελοπόννησο και σκορπίζει τον πανικό, ενώ παράλληλα στο διπλωματικό τομέα, κορυφώνεται ο ανταγωνισμός μεταξύ της Γαλλίας και της Αγγλίας για την επιρροή στην Ελλάδα. Τελικά οι Έλληνες πολιτικοί και στρατιωτικοί στρέφονται προς την Αγγλία και υπογράφουν έγγραφο, ζητώντας επίσημα την αγγλική προστασία. Από κει και πέρα το πώς φτάσαμε  στην ανεξαρτησία είναι θέμα συγκυριών και οφείλεται στον ανταγωνισμό των Μεγάλων Δυνάμεων. Δεν υπήρχε περίπτωση όμως να ανοίξει ο δρόμος προς την ανεξαρτησία και να μας προσέξουν οι Ευρωπαίοι, αν δεν είχαμε πετύχει τις ένδοξες νίκες των πρώτων χρόνων. Και ποιός ξέρει; Αν δεν υπήρχαν τα θλιβερά γεγονότα του εμφύλιου μπορεί και να μην χρειαζόταν καν να ζητήσουμε την “προστασία” των Μεγάλων Δυνάμεων.

Αφηγητής: Η Λυρική του Κάλβου ηχεί ακόμα στα αυτιά μας..

 Μακρυγιάννης: «Της θαλάσσης καλύτερα φουσκωμένα κύματα να πνίξουν την πατρίδα μου ωσάν απέλπισμένην έρημον βάρκαν»

Μπουμπουλίνα: «Στη στεριά, στα νησιά, καλύτερα μια φλόγα να ιδώ παντού χυμένην τρώγουσαν πόλεις, λαούς και ελπίδας»

Κολοκοτρώνης: «Καλύτερα, καλύτερα διασκορπισμένοι οι ΄Ελληνες να τρέχωσι τον κόσμον με εξαπλωμένη χείρα ψωμοζητούντες»

΄Ολοι: Παρά προστάτας να΄χωμεν

Κολοκοτρώνης: «Το ξίφος σφίξατε ΄Ελληνες τα ομάτιά σας σηκώσατε….. Ιδού, εις τους ουρανούς ο Θεός προστάτης μόνος σας είναι……»

Αικ. Μανωλοπούλου, Φιλόλογος