Προβλήματα στις σύγχρονες ευημερούσες κοινωνίες (B1)
Tα κοινωνικά προβλήματα είναι χαρακτηριστικό όλων των κοινωνιών. Οι σύγχρονες κοινωνίες διαβαίνουν σε έναν κόσμο, στον οποίο η ανάπτυξη της τεχνικής και των επιστημών οδήγησε και μπορεί να οδηγήσει ακόμα σε σημαντικές βελτιώσεις του επιπέδου ζωής, της υγείας και της ευημερίας των ανθρώπων σε όλο τον κόσμο. Τις καταστάσεις αυτές, οι οποίες δεν είναι επιθυμητές για μεγάλα σύνολα κοινωνικών ομάδων και για τις οποίες καταβάλλονται προσπάθειες βελτίωσής τους, ώστε να μην προκαλούν αυτού του είδους τα αισθήματα και τη δυσφορία στους πολίτες, θα μπορούσαμε να τις χαρακτηρίσουμε ως κοινωνικά προβλήματα.
Αν κοιτάξουμε όμως γύρω μας θα διαπιστώσουμε ότι δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι τα ίδια αγαθά και σε ορισμένους λείπουν και τα πιο βασικά όπως, η τροφή, η στέγη, τα φάρμακα, η εργασία και η προσωπική ασφάλεια. Συχνά, οι μαθητές διακόπτουν την υποχρεωτική εκπαίδευση για να εργασθούν. Στις πόλεις εμφανίζονται προβλήματα, όπως η βία, η χρήση ναρκωτικών, τα τροχαία ατυχήματα που οδηγούν σε εκατοντάδες θύματα.
ΑΝΕΡΓΙΑ
Ένα από τα βασικότερα προβλήματα που παρατηρούνται στις σύγχρονες κοινωνίες είναι η ανεργία που χαρακτηρίζεται από μία κυριολεκτικά εφιαλτική τάση αύξησης και έχει οδυνηρές συνέπειες για το άτομο και την κοινωνία.Τα στατιστικά στοιχεία είναι ανησυχητικά αφού μας ενημερώνουν ότι πάνω από 20 εκατομμύρια άνεργοι υπάρχουν στην Ευρώπη, ενώ στην Ελλάδα τα επίσημα στοιχεία κάνουν λόγο για ένα ποσοστό της τάξης του 24%.Λόγω της οικονομικής κρίσης το πρόβλημα επιδεινώνεται, αφού καθημερινά επιχειρήσεις και καταστήματα ”πεθαίνουν”, εργαζόμενοι απολύονται και όλο και περισσότεροι άνεργοιβυθίζονται στη φτώχεια και την απόγνωση.
Το πρόβλημα αφορά ιδιαίτερα τους νέους,αφού όπως είναι γνωστό,το μεγαλύτερο ποσοστό ανεργίας εντοπίζεται στους αποφοίτους των πανεπιστημίων.Ο κάθε εργαζόμενος δεν πιστεύει πια πως η εργασία του είναι εξασφαλισμένη και ο φοιτητής φοβάται ότι μετά την αποφοίτησή του ,όχι μόνο δεν θα βρει δουλειά στο αντικείμενο που σπούδασε,αλλά καμία θέση εργασίας.
Οι παράγοντες που προκαλούν την ανεργία είναι πολλοί και έχουν σχέση κυρίως με τη δομή της κοινωνίας και της οικονομίας.Βασικός παράγοντας είναι η τεχνολογία και η εκβιομηχάνιση των κοινωνιών,αφού στις σύγχρονες βιομηχανικές κοινωνίες οι μηχανές αντικατέστησαν τα εργατικά χέρια.Η νέα τεχνολογία μπορεί να οδήγησε σε αύξηση της παραγωγής αλλά παράλληλα,οδήγησε σε μείωση των εργαζομένων και στης απόλυσή τους.Επιπλέον, ο υπερπληθυσμός στις πόλεις αναγκάζει τους πολίτες να μεταναστεύουν σε άλλους τόπους είτε στο εξωτερικό ή ακόμα και μέσα στην πατρίδα τους,με σκοπό την ευκολότερη εύρεση εργασίας.Η οικονομική ύφεση συντελεί και αυτή στην δημιουργία ανέργων καθώς οι μισθοί των εργαζομένων μειώνονται συνεχώς,οι θέσεις εργασίας λιγοστεύουν και πολλά επαγγέλματα είναι πια κορεσμένα αφήνοντας τους νέους , και ειδικά τους απόφοιτους με αβέβαιο μέλλον.Ένας εξίσου σημαντικός παράγοντας της ανεργίας είναι η δυσαναλογία ανάμεσα στην ζήτηση και την προσφορά εργασίας.
Είναι γεγονός πως η ανεργία έχει σοβαρές συνέπειες στο άτομο αλλα και στο κοινωνικό σύνολο,οι οποίες γίνονται εμφανές σε καθημερινή βάση.Οι άνεργοι,ανίκανοι πια να διαπραγματευτούν για τους όρους και τις συνθήκες εργασίας,μεταναστεύουν,αλλάζοντας έτσι τη μορφολογία της αγοράς εργασίας και προωθώντας την παραοικονομία και την ετεροαπασχόληση.Ακόμα και στον πολιτικό χώρο, παρουσιάζονται φαινόμενα όπως η μαζική αποχή από τις κάλπες αλλά και η εκμετάλλευση των ανέργων από τους πολιτικούς, λόγω της μεγάλης επιθυμίας τους για δουλειά.Μία ακόμα σοβαρή συνέπεια είναι τα ψυχολογικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι άνεργοι.
ΑΣΤΥΦΙΛΙΑ
Στην εποχή μας παρουσιάζεται σε όλο και μεγαλύτερη κλίμακα το πρόβλημα της αστυφιλίας. Όλο και περισσότερο άτομα από τις αγροτικές περιοχές κατακλύζουν τα μεγάλα αστικά κέντρα, εγκαταλείποντας την ύπαιθρο στην τύχη της. Έρχονται στις πόλεις ζητώντας μια πιο όμορφη ζωή ,αλλά δυστυχώς τις περισσότερες φορές διαψεύδονται οι ελπίδες τους.
Ο λαός μετακινείται για λόγους κοινωνικούς και οικονομικούς. Στις πόλεις το επίπεδο ζωής είναι περισσότερο ανεπτυγμένο, υπάρχουν περισσότερες ευκαιρίες για δουλειά και καλύτερη μόρφωση. Έρχεται με την ελπίδα να απορροφηθεί από τις μεγάλες βιομηχανικές και παραγωγικές μονάδες, που ζητούν πολλά εργατικά χέρια. Εξάλλου στις πόλεις είναι συγκεντρωμένοι η πολιτιστική κίνηση, που δίνει την ευκαιρία στα άτομα να πλουτίσουν σε γνώσεις και παράλληλα να ψυχαγωγηθούν. Πολλοί πάλι θέλουν να αλλάξουν εντελώς τον τρόπο της ζωής τους. Η δουλειά στην ύπαιθρο είναι σκληρή και δύσκολη. Δεν αποδίδει πάντα η καλλιέργεια της γης και οι αγρότες που βασανίζονται, ονειρεύονται μια καλύτερη τύχη για τα παιδιά τους. Την ευκαιρία να μάθουν γράμματα και τέχνες τους τη δίνει η πόλη. Αυτή έχει περισσότερες ανέσεις, πιο αναπτυγμένη τεχνολογία και καλύτερες συνθήκες διαμονής και υγειονομικής περίθαλψης. Έτσι δεν διστάζουν να εγκαταλείψουν τα χωριά τους και να έρθουν να εγκατασταθούν στις πόλεις. Ξεκινούν γεμάτοι όνειρα και ελπίδες και πολύ σύντομα διαπιστώνουν πως η πόλη δεν είναι «παράδεισος». Παράλληλα η αστυφιλία δημιουργεί και ποικίλα προβλήματα.
Το κυριότερο είναι ο υπερπληθυσμός. Οι άνθρωποι συγκεντρώνονται μέσα στις μεγάλες πόλεις και αλλάζουν εντελώς το ρυθμό ζωής τους. Αναγκάζονται να βρουν μία οποιαδήποτε δουλειά, που δεν αποδίδει ικανοποιητικά πάντα. Μένουν πολλές φορές σε ανήλιες, ανθυγιεινές πολυκατοικίες άγνωστοι μεταξύ αγνώστων. Χάνουν την επαφή μεταξύ τους. Οι σχέσεις τους είναι απρόσωπες. Οι άνθρωποι παλεύουν κυρίως για τα προσωπικά τους συμφέροντα και δεν βγαίνουν εύκολα από το «καβούκι» τους.
Έτσι παρουσιάζεται το ερώτημα πως θα μπορέσει ο άνθρωπος να αντιμετωπίσει το πρόβλημα αυτό.Μόνο η αποκέντρωση και η ενίσχυση των μικρών αγροτικών περιοχών θα δώσει τη λύση. Για να επιστρέψουν όμως οι άνθρωποι στην ύπαιθρο και να αφοσιωθούν στη γη πρέπει να αλλάξει και η ζωή εκεί. Πρέπει να υπάρχουν αξιόλογα σχολεία, μορφωτικοί σύλλογοι, βιβλιοθήκες, λέσχες ψυχαγωγίας, καθώς επίσης ενημέρωση και δημιουργικό πνεύμα.Μόνο τότε τα χωριά μας θα γίνουν εστίες δημιουργικής δουλειάς, μόρφωσης, ψυχαγωγίας και αληθινής ευημερίας και οι πόλεις δε θα έχουν τα σημερινά προβλήματα που έχουν κάνει τους κατοίκους τους αγχώδεις και περιορισμένους στον εαυτό τους.
ΦΤΩΧΕΙΑ
Η φτώχεια είναι ένα οικουμενικό φαινόμενο και έχει να κάνει κυρίως με παγκόσμια διαστρωμάτωση, την παγκόσμια οικονομία και τις κοινωνικές ανισότητες, καθώς σχετική κυρίως φτώχεια συναντάμε σε όλα τα κράτη, ακόμα και στα οικονομικά ισχυρά.
Μια από τις βασικότερες αιτίες τις φτώχειας είναι η κοινωνική διαστρωμάτωση, η οποία είναι χαρακτηριστικό της κοινωνίας και δεν υποδηλώνει μόνο διαφορές μεταξύ των ατόμων. Η άνιση κατανομή των πλουτοπαραγωγικών πηγών του εισοδήματος και των περιουσιακών στοιχείων μεταξύ των ατόμων και των κρατών είναι πηγές της φτώχειας. Άλλες αιτίες είναι η προκατάληψη, οι διακρίσεις και ο ρατσισμός απέναντι σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες. Ακόμα, αιτίες φτώχειας είναι ο πόλεμος, οι φυσικές καταστροφές και οι αλλαγές της τεχνολογίας που προκαλούν ευρύ φάσμα ανεργίας, καθώς οι μηχανές αντικαθιστούν όλο και περισσότερα εργατικά χέρια.Επιδείνωση της φτώχειας στο επίπεδο του κοινωνικού συνόλου προκαλούν και τα φαινόμενα φοροδιαφυγής και της παραοικονομίας. Τα δύο αυτά φαινόμενα από τη μια αυξάνουν το ατομικό εισόδημα αυτών που εμπλέκονται, αλλά από την άλλη συμβάλλουν στην απώλεια σημαντικών εσόδων του κράτους, τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την καταπολέμηση της ανεργίας κ.τ.λ.
Επειδή ένα χαρακτηριστικό της φτώχειας είναι η αναπαραγωγή της από γενιά σε γενιά μέσο των περιουσιακών στοιχείων, με τα οποία κληρονομούνται συνήθως τα κοινωνικά χαρακτηριστικά, η φτώχεια διαιωνίζει τις κοινωνικές ανισότητες. Η φτώχεια δεν εξαρτάται μόνο από το οικονομικό και κοινωνικό περιβάλλον, αλλά και από τα ατομικά χαρακτηριστικά του καθενός ή ακόμα και από διάφορα απρόοπτα συμβάντα της ζωής.
Αν οι συνέπειες της φτώχεια που περιγράψαμε πριν είναι τόσο σημαντικές για το άτομο, μπορούμε να φανταστούμε ποιες είναι για την κοινωνία. Η πείνα, οι ασθένειες, ο αναλφαβητισμός, οι επιδημίες, η ανεργία και τόσα άλλα προβλήματα γίνονται αίτια καθυστέρησης της κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης στις φτωχές χώρες. Παράλληλα τα προβλήματα αυτά με τη σειρά τους δημιουργούν άλλα όπως η βία, η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ακόμα και η διάλυση των δημοκρατικών θεσμών και η επιβολή ολοκληρωτικών καθεστώτων, είναι συνήθη φαινόμενα στις φτωχές χώρες.
Η φτώχεια μπορεί να αντιμετωπιστεί κυρίως με την καταπολέμηση των αιτίων που την προκαλούν και ειδικότερα με την αναδιανομή του πλούτου και του εισοδήματος, ώστε να μειωθούν οι κοινωνικές ανισότητες. Η πολιτεία από την πλευρά της αλλά και το ίδιο το άτομο από την δική του θα πρέπει να φροντίζουν ώστε να υιοθετούνται θεσμοί και τρόποι συμπεριφοράς που θα διευκολύνουν την καταπολέμηση της φτώχειας. Από την πλευρά της πολιτείας λοιπόν τίθεται ένα πολιτικό και οικονομικό πρόβλημα, να αποφασίσει κατά πόσον και σε ποια έκταση θα δημιουργήσει θεσμούς, οι οποίοι θα εξασφαλίζουν τους πολίτες της από τη φτώχεια και την εξαθλίωση. Το άτομο τώρα από την πλευρά του θα πρέπει και εκείνο να έρχεται αρωγός της πολιτείας και παράλληλα με την διεκδίκηση των δικαιωμάτων του να φροντίζει να ασκεί τα καθήκοντα του και τις υποχρεώσεις του. Η ενέργεια όμως που θα βοηθήσει ιδιαίτερα το άτομο για την αποφυγή της φτώχεια είναι η ολοκλήρωση των βασικών σπουδών, ώστε να μην είναι αναλφάβητα. Η επαρκής γενική μόρφωση καθώς και η εξειδικευμένη επαγγελματική κατάρτιση, συνδυασμένες με θετική στάση απέναντι στη ζωή και την εργασία δίνουν και τα εχέγγυα για επαγγελματική καριέρα. Σε αντίθετη περίπτωση το άτομο μπορεί να αποκλειστεί από μια σειρά κοινωνικών διαδικασιών.
Το πρόβλημα της φτώχειας δεν αφορά ένα κακό που το έστειλε η μοίρα αλλά συνδέεται με τους τρόπους που διάφορες κοινωνικές ομάδες ερμηνεύουν την πραγματικότητα σύμφωνα με τα συμφέροντά τους. Επομένως η ύπαρξη της φτώχειας συνδέεται με το γεγονός ότι οι άνθρωποι και οι κυβερνήσεις δεν κάνουν αρκετά για να την εξαλείψουν.
Πηγές:
• https://sites.google.com/site/koinonikaproblimata/
• http://korydallos5o.omgforum.net/t40-topic
• http://gym-domen.lar.sch.gr/spring_day1.htm
Και κάποια σχετικά βίντεο:
• https://www.youtube.com/watch?v=ywyZltKmBFg
• https://www.youtube.com/watch?v=ojj4aJAr9xk
• https://www.youtube.com/watch?v=zzVpa7E8ybI
